عصاره گوجه چیست؟ راهنمای کامل، کاربردها و روش تولید

عصاره گوجه یکی از محصولات فرآوری شده پرکاربرد در صنایع غذایی است که در سال های اخیر به دلیل کیفیت، غلظت و ارزش تغذیه ای بالا، توجه زیادی را به خود جلب کرده است. بسیاری از افراد تصور میکنند عصاره گوجه همان رب گوجه است، اما واقعیت این است که این دو محصول تفاوت های مهمی با یکدیگر دارند و هرکدام نقش منحصر به فردی در آشپزی و صنایع غذایی دارند.
در این مقاله به طور کامل توضیح می دهیم عصاره گوجه چیست، چگونه تولید میشود، چه تفاوتی با رب گوجه دارد و چه کاربردهایی در صنایع غذایی و آشپزی دارد.

عصاره گوجه چیست؟

عصاره گوجه محصولی است که از تغلیظ آب موجود در گوجه فرنگی به دست می آید. در این فرآیند، گوجه ها ابتدا خرد و تحت حرارت قرار می گیرند تا آب اضافی آن ها تبخیر شود. سپس ماده باقیمانده که غلیظ، یکدست و دارای کیفیت رنگ و طعم بسیار غنی است، به عنوان عصاره گوجه شناخته می شود.

درواقع عصاره گوجه نتیجه غلیظ شدن گوجه فرنگی بدون افزودنی های اضافی است و به همین دلیل طعم آن بسیار طبیعی و قوی تر از رب معمولی است. این محصول در صنایع غذایی کاربرد زیادی دارد و برای تولید سس ها، انواع غذاهای نیمه آماده، کنسروها و حتی محصولات گوشتی مورد استفاده قرار می گیرد.

تفاوت عصاره گوجه با رب گوجه

یکی از رایج ترین سوال ها این است که آیا عصاره گوجه همان رب است؟ اما پاسخ این سوال واضح است: خیر.

چند تفاوت مهم بین این دو محصول وجود دارد:

1. درصد غلظت

عصاره گوجه نسبت به رب، غلیظ تر و فشرده تر است. این غلظت بالا باعث میشود مقدار کمی از آن بتواند رنگ و طعم قابل توجهی در غذای شما ایجاد کند.

2. فرایند تولید

در تولید رب گوجه از مرحله چاشنی سازی و افزودن نمک استفاده میشود، در حالی که عصاره گوجه اغلب بدون نمک و بدون افزودنی است. این موضوع باعث میشود در صنایع غذایی گزینه مناسب تری باشد.

3. کاربرد

رب گوجه بیشتر برای مصرف خانگی مناسب است. اما عصاره گوجه در کارخانه ها برای تولید محصولات غذایی به کار می رود و نقش پایه بسیاری از فرمول های غذایی را دارد.

4. رنگ، طعم و کیفیت

عصاره گوجه رنگ تیره تر، طعم قوی تر و همچنین عطر بهتری نسبت به رب دارد. دلیل این موضوع غلظت بالاتر و عدم وجود افزودنی های اضافی است.

عصاره گوجه چگونه تولید می شود؟

برای اینکه دقیق بفهمید که عصاره گوجه چیست، بهتر است مراحل تولید آن را مرحله به مرحله بررسی کنیم:

1. انتخاب و شستشوی گوجه ها

در کارخانه ابتدا گوجه های سالم، رسیده و با کیفیت انتخاب می شوند. سپس با دستگاه های صنعتی شسته می شوند تا هرگونه آلودگی از آن ها زدوده شود.

2. خرد کردن گوجه فرنگی

در مرحله بعد گوجه ها خرد می شوند تا برای پخت و جداسازی پوست و دانه آماده شوند.

3. حرارت اولیه

گوجه خرد شده وارد مرحله پیش پخت میشود. این مرحله کمک می کند بافت گوجه نرم شود و آنزیم های طبیعی غیرفعال شوند.

4. جداسازی پوست و دانه

با استفاده از دستگاه های مخصوص، پوست و دانه جدا میشود و ماده ای کاملا صاف و یکدست ایجاد میشود که پایه تولید عصاره است.

5. تغلیظ و تبخیر

این مرحله یکی از مهم ترین مراحل تولید این محصول است. ماده پایه وارد دستگاه های تغلیظ می شود تا بخش بزرگی از آب آن خارج شود. نتیجه کار، یک محصول غلیظ، تیره رنگ و فشرده است.

6. پاستوریزاسیون و بسته بندی

در مرحله نهایی، به عصاره برای افزایش ماندگاری حرارت داده می شود و سپس در بسته بندی های صنعتی یا فله ای قرار می گیرد.

کاربردهای عصاره گوجه در صنایع غذایی

عصاره گوجه به دلیل طعم طبیعی و غلظت بالا در صنایع مختلف غذایی کاربرد دارد. از جمله:

1. تولید انواع سس

شرکت های تولید کننده سس کچاپ، سس گوجه، سس پیتزا و سس های ترکیبی از عصاره گوجه به عنوان ماده پایه استفاده می کنند.

2. استفاده در غذاهای نیمه آماده

در غذاهایی مثل لازانیا، سوپ، خورش های آماده، ماکارونی نیمه آماده و حتی برخی خوراک های بسته بندی شده از عصاره گوجه استفاده می شود.

3. تولید کنسروها

در کنسرو لوبیا، کنسرو خورشت ها، کنسرو سوپ و محصولات مشابه، از عصاره گوجه برای بهبود طعم و رنگ بهره می برند.

4. استفاده در صنایع گوشتی

سوسیس، کالباس، فیله های آماده مزه دار شده و برخی فرآورده های پروتئینی از عصاره گوجه برای ایجاد طعم بهتر و رنگ طبیعی استفاده می کنند.

5. استفاده در رستوران ها و صنایع غذایی بزرگ

آشپزخانه های صنعتی، کترینگ ها و رستوران های بزرگ از عصاره گوجه برای بهبود کیفیت غذاهایی که در حجم زیاد تهیه می شوند استفاده می کنند.

ارزش غذایی و فواید عصاره گوجه

عصاره گوجه تنها یک محصول غلیظ شده نیست از گوجه نیست؛ این محصول فواید تغذیه ای قابل توجهی نیز دارد.

1. منبع غنی لیکوپن

لیکوپن یک آنتی اکسیدان قوی است که در گوجه فرنگی یافت می شود و برای سلامت قلب و کاهش ریسک سرطان بسیار مفید است.

2. سرشار از ویتامین ها

عصاره گوجه دارای مقدار زیادی ویتامین  A، C  و K است. این ویتامین ها برای سیستم ایمنی، سلامت پوست و بینایی اهمیت زیادی دارند.

3. فاقد چربی و بسیار کم کالری

عصاره گوجه همچنین به دلیل کالری پایین، فاقد چربی و هر گونه مواد مضر بودن آن، برای رژیم های غذایی سالم گزینه بسیار مناسبی است.

4. منبع طبیعی فیبر

اگرچه مقدار فیبر آن کمتر از گوجه تازه است، اما همچنان در مقایسه با محصولات مصنوعی تهیه شده از گوجه، برتری دارد.

مزایای استفاده از عصاره گوجه به جای رب گوجه

در ادامه برخی مزایای عصاره گوجه را بررسی می کنیم که باعث شده است بسیاری از کارخانه ها به جای رب از عصاره گوجه  استفاده کنند:

• غلظت بیشتر
• زمان پخت کمتر در خطوط تولید
• طعم قوی تر
• بدون نمک و افزودنی
• ماندگاری بالاتر
• رنگ طبیعی تر

چگونه کیفیت عصاره گوجه را تشخیص دهیم؟

برای خرید یک محصول با کیفیت، حتما به نکات زیر توجه کنید:

1. رنگ طبیعی و یکنواخت: رنگ عصاره گوجه نباید روشن یا بیش از حد تیره باشد.
2. عدم وجود ناخالصی: نباید پوست، دانه یا ذرات اضافی در آن دیده شود.
3. غلظت مناسب: عصاره گوجه باید غلیظ، چسبنده و فاقد آب اضافی باشد.
4. بدون بوی سوختگی: اگر در هنگام تولید، محصول حرارت بسیار زیادی دیده باشد، بوی سوختگی آن احساس می شود.
5. بدون نمک: عصاره گوجه صنعتی اصل فاقد نمک است.

جمع بندی: عصاره گوجه چیست و چرا اهمیت دارد؟

به طور خلاصه، عصاره گوجه یک محصول غلیظ شده و کاملا طبیعی است که از تبخیر آب گوجه فرنگی به دست می آید. این محصول به دلیل غلظت بالا، طعم قوی، بدون افزودنی بودن و کاربرد گسترده در صنایع غذایی، جایگاه بسیار مهمی در تولید غذاهای صنعتی دارد.
کارخانه ها، رستوران ها و خطوط تولید بزرگ از این محصول به عنوان یک ماده اولیه استاندارد استفاده می کنند و کیفیت محصول نهایی آن ها تا حد زیادی به کیفیت عصاره گوجه بستگی دارد.